Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička

Javorina: z Ľubicy, Ľubické kúpele, Lomnička

Stopień trudności 6/10, długość trasy 40 km, tylko rower górski, czas przejazdu: 3 godziny.

Kolejna wycieczka rowerowa na terenie dawnego obwodu wojskowego Javorina. Samochód zaparkowałem w Zaľubicy przy dawnych koszarach. Wy też możecie tak zrobić. Dalej droga jest już spokojna, pusta, wokół cisza i przyroda, która już prawie całkowicie przesłoniła przeszłość związaną z ciężkim sprzętem wojskowym i amunicją. Oto krótka historia tych terenów i okolicznych wiosek, które musiały ustąpić terenom wojskowym. W razie potrzeby trasę można przedłużyć lub skrócić. 
Z punktu startowego wyruszam betonową drogą, miejscami wyłożoną płytami. Jest to trasa rowerowa oznakowana zielonym „C”. Początkowo, poza tym, że jest cicho, droga nie jest specjalnie ciekawa, sama nawierzchnia to kamień połatany asfaltem, tak jak poligon, który można zobaczyć po lewej stronie po przejechaniu jakichś trzech kilometrów. 

Javorina: z Ľubicy, Ľubické kúpele, Lomnička

Javorina: z Ľubicy, Ľubické kúpele, Lomnička

W tym miejscu znajduje się altanka z opisem historii tych terenów. Z całą pewnością warto się przy niej zatrzymać. Można się dowiedzieć wielu ciekawych rzeczy, które trzeba wiedzieć, aby zrozumieć to miejsce.
 
Mieszkańcy nieistniejących wiosek zostali przesiedleni siłą po tym, jak rząd ogłosił utworzenie strefy wojskowej – ta „nasza” strefa nazywa się Javorina. Wyobraźcie sobie tylko, co znaczy przesiedlić ponad 2200 osób. W pierwszym etapie odbywały się spotkania wyjaśniające, podczas których tłumaczono mieszkańcom, że przeprowadzka to akt patriotyzmu, ale wszystkie spotkania kończyły tak, że mówców pognano ze wsi. Później władze sięgnęły po bardziej skuteczne środki nacisku. Tym, którzy nie chcieli się wyprowadzić, żołnierze ładowali dobytek na wozy, więc ostatecznie sami woleli się wynieść. Domy, które im zaoferowano w zamian znajdowały się w bardzo złym stanie. Były to domy we wsiach na Spiszu, z których z kolei usunięto Niemców. Nieźle, co? 
Po wysiedleniu ludności nic się nie działo. Okna w opustoszałych domach zabito deskami, podczas gdy mieszkańcy zostali przeniesieni w miejsca, gdzie panowały bardzo złe warunki. Na przykład moi przodkowie zostali przeniesieni do miejscowości Ihľany i mieszkali naprzeciwko ogromnej stodoły dla byków. Nic więc dziwnego, że wielu, widząc, że w opuszczonych przez nich domach „nic się nie dzieje”, postanowiło wracać. Wiem to z opowieści wujka. I zostali w swoich domach, dopóki wojsko nie otoczyło wsi. Nie pozwolili im opuścić wioski i wywierali naciski. Mój dziadek wspominał, że żołnierze na jego oczach zabili mu psa widłami. Tym, którzy nie chcieli odejść i walczyli do upadłego udało się wymusić na wojsku budowę zastępczych domów. Tak powstała ul. Kupeľská w Vrbovie, gdzie piszę te słowa. Identyczne „domki z piernika” stoją w miejscowości Žakovce – powstały dla mieszkańców dawnego Blažova. Taki sam los spotkał również mieszkańców wsi Ruskinovce, która znajdowała się w tym samym obwodzie, ale w sąsiedniej dolinie. Mieszkańcy zostali rozlokowani w różnych miejscach na Spiszu i całej Słowacji, ale - jak się dowiedziałem - wielu z nich opuściło kraj.

Javorina: z Ľubicy, Ľubické kúpele, Lomnička

Javorina: z Ľubicy, Ľubické kúpele, Lomnička

Javorina: z Ľubicy, Ľubické kúpele, Lomnička



Na zdjęciu powyżej kościół, którego już nie ma, udokumentowany przez mojego pradziadka – wszystko to można znaleźć na dwóch tablicach informacyjnych w altance.
 
Poruszony (i wkurzony) historią opuszczam altankę. Wybaczcie autorowi osobiste zaangażowanie, ale miejscowość Ľubické Kúpele to miejsce, skąd pochodzili jego przodkowie.
Dalej jadę betonową drogą, po lewej stronie mijam dawny poligon. Na jego końcu jest skrzyżowanie – skręcam w lewo.

Javorina: z Ľubicy, Ľubické kúpele, Lomnička
 
Niewielkie wzniesienie, ale w zasadzie droga cały czas prowadzi nieznacznie pod górę. Jedzie się przyjemnie. Słucham śpiewu ptaków i szumu kół. To mój ulubiony sposób relaksu. Za górą, którą widać na zdjęciu po ok. dwóch kilometrach wjeżdżam do miejscowości Ihľany – części Majerka. Nie przestraszcie się. Mieszkają tu głównie Romowie. „Ładny ma pan rower, pożyczy mi pan?” – krzyczy za mną na oko dziesięcioletni chłopiec :-). Stoję na skrzyżowaniu, przez chwilę nie wiem, w którą stronę ruszyć (nie zaplanowałem z góry trasy). Ostatecznie ruszam nad rzekę. „Proszę pana, tam pan nie przejedzie” – krzyczy za mną następny podrostek. Przejadę – nie przejadę, i tak tam pojadę! Droga pełna błota, a na końcu to, przed czym ostrzegał mnie chłopak – niczego sobie potok. Cóż, przez ostatni tydzień codziennie padało... Rozglądam się wokół, zabezpieczam widelec, wybieram przerzutkę, rozpędzam się – i prawie pokonuję przeszkodę. Musiałem mocno pedałować i trochę zmoczyłem prawą nogę. Mogłem wprawdzie zdjąć stopę z pedału, ale chyba i tak na niewiele by się to zdało. Nie szkodzi, trochę mi chlupie w bucie, ale jadę dalej. Przede mną piękna niekończąca się góra i droga przez las, z przebłyskującym słońcem, studzienką z wodą, serpentynami, krótko mówiąc – rowerowa rozkosz.
Gdy wjeżdżam na szczyt, zastaję taki oto widok:
 
Javorina: z Ľubicy, Ľubické kúpele, Lomnička

Drogowskaz wysyła mnie na Lomničkę lub na Kolačkov. Kolačkov jest tam, skąd przyjechałem, więc wybieram Lomničkę, choć słyszałem, że to romska osada. Przede mną droga w dół, serpentyny – niespecjalnie mi się to podoba, bo wiem, że będę się musiał wrócić. Po kilku kilometrach dostrzegam miejscowych, którzy ściągają na dół drewno – wiem, że jestem blisko. Podjeżdżam bliżej domów – znów ktoś chwali mój rower. Następny chce go pożyczyć: „Dzień dobry! Może by mi pan pożyczył rower?” Odpowiadam: „Ha-ha, a czym wrócę do domu?”. Zamyśla się i stwierdza: „Hmm, nie wiem. Samochodem?” :-)
W drodze powrotnej, wjeżdżając pod górę pozdrawiam jeszcze tych, którzy wypytują, skąd przyjechałem i ostro pedałuję. 
 
Javorina: z Ľubicy, Ľubické kúpele, Lomnička

Javorina: z Ľubicy, Ľubické kúpele, Lomnička

Po dłuższym podjeździe zjeżdżam w dół i znów przymierzam się do przejechania potoku. Świetnie, już nawet zapomniałem, że mam mokrą nogę! Powtarzam całe przygotowania, ale nie zabezpieczam widelca i jakiś metr od brzegu przednie koło staje dęba. Aby uniknąć kąpieli, zeskakuję z roweru i ląduję obiema nogami w potoku :-) 
Na szczęście jest piękny dzień, jestem wystarczająco rozgrzany, a chlupoczące buty dopełniają mój image. 
 
Javorina: z Ľubicy, Ľubické kúpele, Lomnička

Nie ma czego podziwiać, to co widać na zdjęciu po lewej stronie to śmierdzący PGR... ): 
Javorina: z Ľubicy, Ľubické kúpele, Lomnička
 
 
„Domki z piernika“, które już wcześniej wspominałem. Te akurat można zobaczyć na ul. Kupeľskej w Vrbovie. 
Javorina: z Ľubicy, Ľubické kúpele, Lomnička





Pełna galeria zdjęć można znaleźć poniżej:

Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička Rowerom: Ľubica (pod lesom) - Ľubické kúpele - Ihľany (Majerka) - Lomnička
 

Vrbov na facebooku: